DISKURSU HOSI SUA EXELÉNSIA PREZIDENTE REPÚBLIKA TIMOR-LESTE, TAUR MATAN RUAK, IHA SERIMÓNIA KONDEKORASAUN “COLAR DA ORDEM DE TIMOR-LESTE” BA AMU-BISPU DON CARLOS FILIPE XIMENES BELO

by Media Team Posted on 12 views

SUA EXELÉNSIA, SR. PRIMEIRU MINISTRU,

SUA EXELÉNSIA, SR. PREZIDENTE PARLAMENTU NASIONÁL

EXELÉNSIAS,

SEÑORAS NO SEÑORES,

Ohin ita mai hamutuk iha fatin ida-ne’e atu kumpre aktu JUSTISA ida.

Ohin ita-nia Nasaun hakarak fó omenajen ba reprezentante povu timoroan distintu no notavel liu ida: Amu-Bispu Don Carlos Filipe Ximenes Belo. Ita-nia maun-boot no kompatriota ne’e hili vokasaun nu’udar ema relijiozu hodi moris tuir valór ka prinsípiu aas liu servisu nian. Nia hanesan ezemplu ida kona-ba espíritu Dedikasaun Tomak, Sakrifísiu no Valór.

Don Carlos serbisu maka’as lapara atu garante povu timoroan nia direitu ba autodeterminasaun no hanesan defensór boot ida ba Direitus Umanus durante luta libertasaun nasionál. Hodi serbí Timoroan sira, nia buka moris tuir prinsípiu kristaun kona-ba sente laran-kasian ka kompaixaun ba ema ne’ebé sai vítima opresaun, injustisa no kiak. Ezemplu hirak-ne’e mós mak hametin Timoroan barak sira-nia forsa fiar!

Don Ximenes Belo nunka lakon nia aten-barani, mezmu iha momentu susar liu iha ita-nia Istória. Nia nunka baruk atu fó sai ba mundu tomak kona-ba hahalok violénsia ne’ebé akontese iha Timor-Leste, hodi halo apelu ba liberdade Nasaun ida-ne’e nian no ba pás ba ita-nia Povu. Nia hakerek surat ba ema boot hira iha mundu rai-klaran tomak. Nia reza, haklake no buka maka’as atu hakat liu izolamentu internasionál ne’ebé okupante rasik mak harii no halakon komunidade internasionál barak nia dezinterese.

Tan buat hirak-ne’e hotu, Don Carlos hetan persegisaun hanesan akontese mós ho Timoroan no membru kleru sira seluk, maibé ikusliu justisa mak manán iha ita hotu nia luta!

Iha loron 11 fulan-Outubru 1996, D. Carlos no igreja Timor-Leste hetan distinsaun internasionál ho Prémiu Nobel ba Pás. Prémiu Nobel ne’e nu’udar rekoñesimentu internasionál katak ita-nia luta libertasaun nasionál justu duni, no loke dalan ba justisa no mós ba ita atu kria kondisaun hirak ne’ebé presiza hodi halo pás tahan ba tempu naruk iha Timor-Leste. Tan nia aten-barani, espíritu sakrifísiu no dedikasaun iha momentu hotu-hotu luta libertasaun nasionál nian, ita hotu ne’e deve duni nia.

Señoras no señores,

Ohin ita hato’o ita-nia rekoñesimentu ba Amu-Bispu Don Carlos Nia ezemplu bele sai nu’udar fonte inspirasaun ba jerasaun oinmai kona-ba oinsá atu dedika ita-nia moris ba ema kiak sira, ba ema kbiit-laek sira no mós ba ema iha terus laran.

Ho nune’e, nu’udar aktu justisa, domin no gratidaun, mak Prezidente Repúblika, hodi Povu timoroan nia naran, sei entrega Colar “Ordem de Timor-Leste” nu’udar kondekorasaun aas liu hotu nasaun ne’e nian ba Amu-Bispu Don Carlos Filipe Ximenes Belo.

Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, 26 Agostu 2016

Author

Media Team