AKORDAUN TRIBUNÁL REKURSU KONA-BA KONSTITUSIONALIDADE DESIZAUN PREZIDENTE-da-REPÚBLIKA

by Mídia PR Posted on

KOMUNIKADU ba IMPRENSA

DEKLARASAUN HUSI PREZIDÊNSIA REPÚBLIKA

Iha loron 26 Janeiru 2018, Dekretu Prezidente Repúblika n. 5/2018, publika iha Jornál Repúblika Série I, n° 4 B, no ha’u sei lee tuir mai:

“Artigu 74 Konstituisaun RDTL hatete katak Prezidente Repúblika mak Xefe Estadu ho kompeténsia no obrigasaun atu garante funsionamentu instituisaun demokrátika sira-nian.
Nune’e, hafoin rona partidu polítiku sira, ne’ebé hetan reprezentasaun iha Parlamentu Nasional, no rona mós Konsellu Estadu, Prezidente Repúblika uza ninia kompeténsia bazeia ba artigu 86, al. f) Konstituisaun Repúblika, no deside:

Artigu 1
Disolve Parlamentu Nasional.

Artigu2
Dekretu ida ne’e hala’o ohin kedas.

Publika iha Jornal Repúblika.

Prezidente RDTL
Francisco Guterres LúOlo

Asina iha Palásiu Prezidensial NicolauLobato, iha 26 Janeiru 2018.”

Kona-ba Dekretu ne’ebé ha’ u foin lee, sidadadaun nain sanulu resin neen hanoin katak la iha baze legál.

Ho hanoin ida ne’e, sira aprezenta keixa ba Provedor Direitus Umanus no Justisa, Sr. Dr.Silvério Pinto Baptista.

Keixa ne’e asina hosi sidadaun sira tuir mai ne’e:

– Leandro de Sena
– Milton
– Luís da Costa
– Duarte V D de Jesus
– Manuel S.
– Nelson M.
– Cassiano Nunes
– Nelson F. Gomes
– José Eli Ventura
– Asis
– Atanasio dos Santos
– Claudino F. de Jesus
– Gaspar Pereira
– José de Araújo
– Mariano N. da Silva
– Mélio de Jesus

Provedor Direitus Umanus no Justisa simu keixa ida ne’e, no haruka ba Tribunal Rekursu bazeia ba nia knaar rasik, atu husu Fiskalizasaun Abstrata kona-ba konstitusionalidade Dekretu Prezidente nº 5/2018.

Ne’e dehan katak Provedor Direitus Umanus no Justisa uza nia kompeténsia atu lori Dekretu Prezidente nº 5/2018, 26 Janeiru 2018, ba Tribunal Rekursu hodi dehan katak Prezidente nia Dekretu inkonstitusionál ka la tuir Konstituisaun, tamba la iha fundamentu.

Provedor hanoin katak Prezidente Repúblika nia Dekretu ne’e kontra Konstituisaun RDTL. Maibé Provedor la aprezenta liuhusi prosesu, nein matéria-de-faktu no direitu.

Maibé, Prezidente Repúblika disolve Parlamentu Nasional, tuir duni Konstituisaun Repúblika, art. 74 no 86 f).

Iha loron 4 Abril 2018, Prezidénsia Repúblika simu notifikasaun husi Tribunál Rekursu kona-ba pedidu husi Provedoria Direitus Umanus no Justisa atu Tribunál Rekursu halo fiskalizasaun abstrata konstitusionalidade ba Prezidente Repúblika ninia Dekretu nº5/2018.

Tribunal Rekursu haruka notifikasaun ba Prezidente Repúblika atu hatán iha loron sanulu nia laran.

Prezidente Repúblika kumpre prazu ida ne’e.
Tribunal Rekursu, iha loron 23 Abril 2018, deside, liu hosi Akordaun, katak rekerimentu husi Provedor Direitus Umanus no Justisa mak la iha fundamentu.
Ami foin simu Akordaun ida ne’e, iha sexta-feira kotuk.

Akordaun ida ne’ e hatudu katak Prezidente Repúblika kumpre loloos ninia devér no obrigasaun tuir Konstituisaun haruka, bainhira foti desizaun disolve Parlamentu Nasionál.

PrezidenteRepúblika hein katak órgaun sira seluk mós hakru’uk ba Konstituisaun RDTL bainhira hala’ o sira-nia knaar.

Hotu-hotu tenke hatuir Tribunal Rekursu ninia desizaun!
Palásiu Prezidensiál, 2 Maiu 2018.

FRANCISCO MARIA de VASCONCELOS
Chefe-Casa-Civil