PREZIDENTE REPÚBLIKA FO INDULTU PARSIÁL BA PRIZIONEIRU NA’IN-15

by Mídia PR Posted on

KOMUNIKADU IMPRENSA

Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Dili, 18 maiu 2019

Prezidente Repúblika Francisco Guterres Lú Olo ezerse ninia kompeténsia konstitusionál fó indultu parsiál hodi hamenus pena prizaun tinan ida ba prizoneiru na’in-15 iha loron restaurasaun independensia ba tinan-17.

Liuhusi Dekretu Prezidente Repúblika númeru 19/2019 no 20/2019, Xefe Estadu uza nia kompeténsia eskluziva, hafoin rona Governu, fó indultu parsial ba prizioneiru sira hanesan tuirmai ne’e: Miguel Barreto, Pedro Ferreira Miranda, Abílio de Jesus, Aleixo de Jesus, Cornélio Rodrigues, Aniceto do Nascimento, Martinho Afonso, Augusto Coli Asi, João Lopes, Leandro de Fátima, Carlos Perreira, Olívio Maia, Almério de Araújo, Adelino de Jesus dos Santos no Maximiano Fraga.

Tuir artigu 85, alinea 1 husi Konstituisaun Repúblika hateten katak Prezidente Repúblika de’it mak bele fó indultu ka hamenus kastigu, depoisde rona Governu. Parlamentu Nasionál mak iha poder atu halo lei kona-ba direitus, liberdades no garantias ba sidadaun ida-idak.
Definisaun saida mak indultu no hamenus kastigu haktuir iha Kódigu Penál ne’ebé aprova ho Dekretu-Lei númeru 19/2009 no Lei númeru 15/2016 mak regula kondisaun no prosedimentu atu fó indultu ka hamenus kastigu. Prezidente Repúblika halo nia kompeténsia tuir de’it lei haruka.

Iha Prezidente Repúblika ninian mensajen kona-ba fó indultu ka perdaun ba sidadaun kondenadu sira hateten:

“Lei dehan katak bainhira iha razaun umanitária, ne’ebé afeta kondenadu kai ha relasaun ho kondenadu, hafoin autoridade sira komprova ona, Prezidente Repúblika bele karik fó perdaun ka hamenus kastigu ida-idak. Prezidente Repúblika bele mós fó indultu ka hamenus kastigu ba kazu balu, ne’ebé lei fó dalan, hafoin hatene loloos katak sidadaun kondenadu sira kumpri tiha ona, pelu menus, tempu kastigu tersu ida, iha komportamentu di’ak enkuantu dadur hela no bele integra fali iha sosiedade, sei la sai ameasa ba sosiedade no sosiedade sei simu ho di’ak.”

Iha ninian mensajen, Prezidente Repúblika hateten katak bainhira iha razaun umanitária ne’ebé komprova ona, Xefe Estadu bele fó perdaun ka hamenus kastigu tuir ninia konxiénsia rasik kona-ba saida mak justu ba kazu ida-idak. Maibé, bainhira laiha razaun umanitária ida, tuir Lei númeru 5/2016, la fó dalan ba Prezidente Repúblika atu fó indultu ka hamenus kastigu ba krimi sériu no perigozu ba ita-nia sosiedade. Krime sira ne’ebé Lei bandu atu fó indultu ka hamenus kastigu mak terorismu, organizasaun terrorista ka asosiasaun kriminoza, oho ema ka hakanek ema ka afeta liberdade ema nian, no sentensa tama prizaun to’o ka liu tinan ualo, tráfiku grave ba droga, ba ema no armamentu, korrupsaun, pekulatu, brankamentu kapitais, hariku an ilejitimu, krime violentu, koasaun hasoru orgaun konstitusionál, halo serbisu ka kolabora ho forsa armada inimiga, sabotajen defeza nasionál, viola segredu Estadu no traisaun diplomátika. Krime sira ne’e Lei bandu atu hetan indultu ka komutasaun ba pena. Maibé bainhira iha razoens umanitárias bele fó indultu.

MÍDIA PR