[ENG-TET]

PRESS RELEASE

PRESIDENT RAMOS-HORTA BESTOWS ORDER OF TIMOR-LESTE TO NATIONAL AND INTERNATIONAL RECIPIENTS ON 23RD ANNIVERSARY OF THE RESTORATION OF INDEPENDENCE

Dili, May 19th, 2025

On the occasion of the 23rd Anniversary of Timor-Leste’s Restoration of Independence, President and Nobel Peace Laureate, J. Ramos-Horta bestowed the prestigious national honor, the Order of Timor-Leste, to national and international recipients in recognition of their dedicated service and exceptional contributions to the nation. The official ceremony was held at the Nicolau Lobato Presidential Palace.

In a series of presidential decrees, President Ramos-Horta bestowed:

  • The Order of Timor-Leste to 21 distinguished recipients for their exceptional contributions to the nation’s justice sector, with 17 recipients receiving the Collar of the Order of Timor-Leste and 4 receiving the Medal of the Order of Timor-Leste.
  • The Order of Timor-Leste to 78 distinguished recipients across various sectors of national development, with 20 receiving the Collar of the Order of Timor-Leste, 41 awarded the Medal of the Order of Timor-Leste, 16 receiving the Insignia of the Order of Timor-Leste, and one receiving the Medal of Merit of the Order of Timor-Leste.
  • The Collar of the Order of Timor-Leste to former United States Ambassador to Timor-Leste, Mr. Grover Joseph Rees, in recognition of his exceptional contributions to strengthening diplomatic relations between the two nations.
  • The Nicolau Lobato Order posthumously to Reverend Father Domingos da Silva Soares “Maubere” in recognition of his significant contributions to Timor-Leste’s struggle for national independence.

“As we celebrate our nation’s independence, we honor those individuals whose dedication has been instrumental in our journey,” stated President Ramos-Horta. “From the justice sector to diplomatic service, from civilian combatants in our liberation struggle to the tireless efforts of countless others working for our development—these exceptional individuals represent the best of Timor-Leste. Their unwavering commitment across various sectors has strengthened our young democracy, promoted peace between peoples, and contributed significantly to our national stability. Their collective achievements demonstrate not just personal excellence, but the resilience and determination of the Timorese spirit as we continue building our nation.”

The awards recognize the honorees’ tireless efforts across various areas including academia, healthcare, government service, resistance efforts, diplomatic relations, and the justice sector. Their contributions have directly benefited Timorese citizens while strengthening the foundations of the nation’s democratic institutions.

Recipients of the Order of Timor-Leste

  • Posthumous Decoration with the Order of Nicolau Lobato to the Most Reverend Father Domingos da Silva Soares “Maubere”
  • Decoration of His Excellency the Former Ambassador of the United States of America (USA), Grover Joseph Rees, with the Collar Grade of the Order of Timor-Leste.
  • Decoration with the Order of Timor-Leste including the Collar, Medal, and certificate of recognition to the Authors of Justice who performed duties for the benefit of the Timorese people during the national development process.

Collar of the Order of Timor-Leste:

  1. Duarte Tilman Soares
  2. Maria Natércia Gusmão Pereira
  3. Jacinta Correia da Costa
  4. Antonio Helder Viana do Carmo
  5. Edite Palmira dos Reis
  6. José Maria de Araújo
  7. Afonso Carmona
  8. Nelson de Carvalho
  9. Angelina Joanina Saldanha
  10. Zélia Trindade
  11. Adérito António Pinto
  12. Remizia de Fátima da Silva
  13. Ivónia Maria Guterres
  14. Reinato Bere Nahak
  15. Antonio da Silva Tavarez
  16. Domingos Barreto
  17. Dr. Vicente Brites

Medal of the Order of Timor-Leste:

  1. João Ribeiro
  2. Jacinto Babo Soares
  3. Mateus Nessi
  4. Pascásio de Rosa Alves
  • Decorations of the Order of Timor-Leste including the Collar, Medal, and Insignia, along with certificates of recognition for various National and international recipients who performed duties benefiting the Timorese people during the national development process.

Collar of the Order of Timor-Leste:

  1. Leonel Maria Sales de Andrede
  2. Margherita Tracanelli
  3. Endeavour United
  4. Deolindo dos Santos
  5. Alfonso Lopes
  6. Tomas do Rosario Cabral
  7. Olimpio M.A.G. Miranda Branco
  8. João Freitas Câmara
  9. Isílio António de Fátima Coelho da Silva
  10. Juvêncio de Jesus Martins
  11. Francisco Tilman Cepeda
  12. Abel Guterres
  13. Fun Ha Tchong (Vicky)
  14. Jorge Trindade Neves de Camões
  15. Marciano Octâvio Garcia da Silva
  16. Antonito de Araújo
  17. Caetano de Sousa Guterres Maulori
  18. Maria Renata Caldas de Jesus
  19. Natércia Coelho da Silva
  20. Lisualdo Menezes Coimbra Gaspar

Medal of the Order of Timor-Leste:

  1. Dr. João Soares Martins, Ph.D
  2. Dr. Marcal Gusmão
  3. Prof. Ass.Adj.Dr.Ir.Yuliaty, M.Agri.M.Phil.,IPM.
  4. Dr. Eduardo Aniceto Serrão
  5. Dr. António João da Costa
  6. Dr. Mateus de Jesus Gomes
  7. Dr. José Nelson Salsinha
  8. Dr. Carlos da Conceicão de Deus
  9. Dr. Guilhermino da Cruz
  10. Dr. Ir.Luís Tavares, L.Agp.,M.Sc.,IPM
  11. Dra.Ir.Brigida Antonia Correia, MP.,IPM.
  12. Dr. Matias da Silva Tavares
  13. Dr. Marcolino Estevão Fernandes. E. Brito
  14. Dra. Ligia Tomás Correia.,S.Pt.,M.Sc.
  15. Dr. Natalino de Araújo,S.Hut.,M.P.,Ph.D
  16. Dra. Therese Nguyen Thi Phuong Tam
  17. Dr. José António Lourenço da Costa
  18. Dr. Rui da Cruz
  19. Dr. Zacarias Florêncio da Costa
  20. Dr. Alarico da Costa Ximenes
  21. Dr. Martinho Pereira, MA
  22. Dr. Amandio de Araújo Sarmento, S.Sos.,M.A
  23. Dr. Aniceto Guro-Berteni Neves, L.CG.,MAPS
  24. Dr. João da Silva Belo, S.Sos,MPA,Ph.D
  25. Dr. Fernando Hanjam
  26. Dr. Cristóvão dos Reis
  27. Dr. Fernando Baptista Anuno
  28. Dr. Lino Verdial do Rosario
  29. Dr. Luis da Costa
  30. Dr. Gaspar Varela
  31. Dr. Hermenegildo Ribeiro da Costa
  32. Dra. Teresinha Albertina Soares
  33. Dr. Manuel Belo de Carvalho
  34. Dra. Cipriana Santa Brites Dias
  35. Dr. Vicente de Paulo Correia
  36. Dr. Duarte da Costa Sarmento
  37. Dra. Lidia Gomes
  38. Dr. Alexandre Gentil Corte-Real Araújo, MD.,PhD
  39. Prof. Dr. Martinho Borromeu Pós Doc
  40. Dr. Samuel Venancio de Sousa Freitas
  41. Dr. Feliciano Quintas do Céu, Ph.D

Insignia of the Order of Timor-Leste:

  1. Elisa Maria da Silva
  2. Madalena Viegas Soares Filipe
  3. Atanásia Guerra Soares dos Reis Pires
  4. José Luis Guterres Lopes da Cruz
  5. Júlio da Costa Freitas
  6. Gilson de Carvalho Ramos da Silva
  7. Francisco Dionísio Fernandes “Mau-Kura”
  8. Aleixo da Silva
  9. Marcos dos Reis da Costa
  10. Dirce Carolina de Fátima Soares
  11. Cipriano Manca Teme
  12. Cesaltina da Costa da Silva
  13. Laurentina “Mica” Barreto Soares
  14. Hendriketa da Silva, L.Ap.MPH
  15. Marito Ferreira
  16. Júlio Mak

Medal of Merit of the Order of Timor-Leste:

1. Mr. yakobus Jati Herin

END

KOMUNIKADU IMPRENSA

PREZIDENTE RAMOS-HORTA KONDEKORA ORDEN TIMOR-LESTE BA RESIPIENTE NASIONAL NO INTERNASIONAL IHA ANIVERSÁRIU RESTAURASAUN INDEPENDÉNSIA BA DALA-23

Dili, 19 Maiu 2025

Iha okaziaun Aniversáriu Restaurasaun Independénsia Timor-Leste nian ba dala 23, Prezidente no Laureadu Nobel ba Pás, J. Ramos-Horta, kondekora onra nasionál prestijiozu, Orden Timor-Leste ba resipiente nasionál no internasionál sira nu’udar rekoñesimentu ba sira-nia servisu dedikadu no kontribuisaun esepsionál ba nasaun. Serimónia ofisiál ne’e hala’o iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato.

Iha série dekretu prezidensiál, Prezidente Ramos-Horta atribui:

  • Orden Timor-Leste atribui ba resipiente distintu na’in-21 ba sira-nia kontribuisaun esepsionál ba setór justisa nasaun nian, ho  resipiente na’in-17 simu Grau Kolár Orden Timor-Leste no na’in-4 simu Grau Medalla Orden Timor-Leste.
  • Orden Timor-Leste ba resipiente distintu na’in-78 iha setór oioin dezenvolvimentu nasionál nian,  ho na’in-20 simu Grau Kolár Orden Timor-Leste, na’in-41 simu Grau Medalla Orden Timor-Leste, na’in-16 simu Grau Insígnia Orden Timor-Leste, no na’in-ida simu Grau Medalla Méritu.
  • Grau Kolár Orden Timor-Leste atribui ba Eis Embaixadór Estadus Unidus Amérika nian mai Timor-Leste, Sr. Grover Joseph Rees, nu’udar rekoñesimentu ba ninia kontribuisaun esepsionál hodi hametin relasaun diplomátika entre nasaun rua ne’e.
  • Póstumu ho Orden Nicolau Lobato atribui ba Reverendu Padre Domingos da Silva Soares “Maubere,” nu’udar rekoñesimentu ba ninia kontribuisaun signifikativu ba Timor-Leste nia luta ba independénsia nasionál.

” Bainhira ita selebra ita-nia nasaun nia independénsia, ita fó onra ba ema sira ne’ebé sira-nia dedikasaun sai instrumentál iha ita-nia jornada,” afirma Prezidente Ramos-Horta. “Husi setór justisa to’o servisu diplomátiku, husi kombatente sivíl iha ita-nia luta ba libertasaun to’o esforsu inkansável husi ema sira seluk ne’ebé serbisu ba ita-nia dezenvolvimentu— indivíduu esepsionál sira-ne’e reprezenta di’ak liu Timor-Leste nian. Sira-nia kompromisu ne’ebé metin iha setór oioin hametin ita-nia demokrasia joven, promove pás entre povu sira, no kontribui signifikativamente ba ita-nia estabilidade nasionál. Sira-nia susesu koletivu hatudu la’ós de’it esepsionál pesoál, maibé mós reziliénsia no determinasaun espíritu Timoroan nian bainhira ita kontinua harii ita-nia nasaun.”

Kondekorasaun hirak ne’e rekoñese esforsu inkansável husi premiadu sira iha área oioin inklui akademia, kuidadu saúde, servisu governu, esforsu rezisténsia, relasaun diplomátika, no setór justisa. Sira-nia kontribuisaun fó benefísiu diretamente ba sidadaun Timoroan sira enkuantu hametin fundasaun instituisaun demokrátiku nasaun nian.

Resipiente sira ba Orden Timor-Leste nian

  • Kondekorasaun Póstumu ho Orden Nicolau Lobato atribui ba Reverendu Padre Domingos da Silva Soares “Maubere”
  • Kondekorasaun ba Sua Eselénsia Eis-Embaixadór Estadus Unidus Amérika (EUA), Grover Joseph Rees, ho Grau Kolar Orden Timor-Leste.
  • Kondekorasaun Orden Timor-Leste ho Grau Kolár, Medalla, no sertifikadu rekoñesimentu ba Autór Justisa sira ne’ebé hala’o kna’ar ba benefísiu povu Timoroan durante prosesu dezenvolvimentu nasionál.

Grau Kolár Orden Timor-Leste:

  1. Duarte Tilman Soares
  2. Maria Natércia Gusmão Pereira
  3. Jacinta Correia da Costa
  4. Antonio Helder Viana do Carmo
  5. Edite Palmira dos Reis
  6. José Maria de Araújo
  7. Afonso Carmona
  8. Nelson de Carvalho
  9. Angelina Joanina Saldanha
  10. Zélia Trindade
  11. Adérito António Pinto
  12. Remizia de Fátima da Silva
  13. Ivónia Maria Guterres
  14. Reinato Bere Nahak
  15. Antonio da Silva Tavarez
  16. Domingos Barreto
  17. Dr. Vicente Brites

Grau Medalla Orden Timor-Leste:

  1. João Ribeiro
  2. Jacinto Babo Soares
  3. Mateus Nessi
  4. Pascásio de Rosa Alves
  • Kondekorasaun Orden Timor-Leste ho Grau Kolár, Medalla, no Insígnia, hamutuk ho sertifikadu rekoñesimentu ba resipiente nasionál no internasionál oioin ne’ebé hala’o kna’ar ba benefísiu povu Timoroan durante prosesu dezenvolvimentu nasionál.

Grau Kolár Orden Timor-Leste:

  1. Leonel Maria Sales de Andrede
  2. Margherita Tracanelli
  3. Endeavour United
  4. Deolindo dos Santos
  5. Alfonso Lopes
  6. Tomas do Rosario Cabral
  7. Olimpio M.A.G. Miranda Branco
  8. João Freitas Câmara
  9. Isílio António de Fátima Coelho da Silva
  10. Juvêncio de Jesus Martins
  11. Francisco Tilman Cepeda
  12. Abel Guterres
  13. Fun Ha Tchong (Vicky)
  14. Jorge Trindade Neves de Camões
  15. Marciano Octâvio Garcia da Silva
  16. Antonito de Araújo
  17. Caetano de Sousa Guterres Maulori
  18. Maria Renata Caldas de Jesus
  19. Natércia Coelho da Silva
  20. Lisualdo Menezes Coimbra Gaspar

Grau Medalla Orden Timor-Leste:

  1. Dr. João Soares Martins, Ph.D
  2. Dr. Marcal Gusmão
  3. Prof. Ass.Adj.Dr.Ir.Yuliaty, M.Agri.M.Phil.,IPM.
  4. Dr. Eduardo Aniceto Serrão
  5. Dr. António João da Costa
  6. Dr. Mateus de Jesus Gomes
  7. Dr. José Nelson Salsinha
  8. Dr. Carlos da Conceicão de Deus
  9. Dr. Guilhermino da Cruz
  10. Dr. Ir.Luís Tavares, L.Agp.,M.Sc.,IPM
  11. Dra.Ir.Brigida Antonia Correia, MP.,IPM.
  12. Dr. Matias da Silva Tavares
  13. Dr. Marcolino Estevão Fernandes. E. Brito
  14. Dra. Ligia Tomás Correia.,S.Pt.,M.Sc.
  15. Dr. Natalino de Araújo,S.Hut.,M.P.,Ph.D
  16. Dra. Therese Nguyen Thi Phuong Tam
  17. Dr. José António Lourenço da Costa
  18. Dr. Rui da Cruz
  19. Dr. Zacarias Florêncio da Costa
  20. Dr. Alarico da Costa Ximenes
  21. Dr. Martinho Pereira, MA
  22. Dr. Amandio de Araújo Sarmento, S.Sos.,M.A
  23. Dr. Aniceto Guro-Berteni Neves, L.CG.,MAPS
  24. Dr. João da Silva Belo, S.Sos,MPA,Ph.D
  25. Dr. Fernando Hanjam
  26. Dr. Cristóvão dos Reis
  27. Dr. Fernando Baptista Anuno
  28. Dr. Lino Verdial do Rosario
  29. Dr. Luis da Costa
  30. Dr. Gaspar Varela
  31. Dr. Hermenegildo Ribeiro da Costa
  32. Dra. Teresinha Albertina Soares
  33. Dr. Manuel Belo de Carvalho
  34. Dra. Cipriana Santa Brites Dias
  35. Dr. Vicente de Paulo Correia
  36. Dr. Duarte da Costa Sarmento
  37. Dra. Lidia Gomes
  38. Dr. Alexandre Gentil Corte-Real Araújo, MD.,PhD
  39. Prof. Dr. Martinho Borromeu Pós Doc
  40. Dr. Samuel Venancio de Sousa Freitas
  41. Dr. Feliciano Quintas do Céu, Ph.D

Grau Insígnia Orden Timor-Leste:

  1. Elisa Maria da Silva
  2. Madalena Viegas Soares Filipe
  3. Atanásia Guerra Soares dos Reis Pires
  4. José Luis Guterres Lopes da Cruz
  5. Júlio da Costa Freitas
  6. Gilson de Carvalho Ramos da Silva
  7. Francisco Dionísio Fernandes “Mau-Kura”
  8. Aleixo da Silva
  9. Marcos dos Reis da Costa
  10. Dirce Carolina de Fátima Soares
  11. Cipriano Manca Teme
  12. Cesaltina da Costa da Silva
  13. Laurentina “Mica” Barreto Soares
  14. Hendriketa da Silva, L.Ap.MPH
  15. Marito Ferreira
  16. Júlio Mak

Grau Medalla Méritu Orden Timor-Leste:

1. Mr. yakobus Jati Herin

REMATA//