[ENG-TET]

PRESS RELEASE
PRESIDENT RAMOS-HORTA BESTOWS ORDER OF TIMOR-LESTE TO NATIONAL AND INTERNATIONAL RECIPIENTS ON 23RD ANNIVERSARY OF THE RESTORATION OF INDEPENDENCE
Dili, May 19th, 2025
On the occasion of the 23rd Anniversary of Timor-Leste’s Restoration of Independence, President and Nobel Peace Laureate, J. Ramos-Horta bestowed the prestigious national honor, the Order of Timor-Leste, to national and international recipients in recognition of their dedicated service and exceptional contributions to the nation. The official ceremony was held at the Nicolau Lobato Presidential Palace.
In a series of presidential decrees, President Ramos-Horta bestowed:
- The Order of Timor-Leste to 21 distinguished recipients for their exceptional contributions to the nation’s justice sector, with 17 recipients receiving the Collar of the Order of Timor-Leste and 4 receiving the Medal of the Order of Timor-Leste.
- The Order of Timor-Leste to 78 distinguished recipients across various sectors of national development, with 20 receiving the Collar of the Order of Timor-Leste, 41 awarded the Medal of the Order of Timor-Leste, 16 receiving the Insignia of the Order of Timor-Leste, and one receiving the Medal of Merit of the Order of Timor-Leste.
- The Collar of the Order of Timor-Leste to former United States Ambassador to Timor-Leste, Mr. Grover Joseph Rees, in recognition of his exceptional contributions to strengthening diplomatic relations between the two nations.
- The Nicolau Lobato Order posthumously to Reverend Father Domingos da Silva Soares “Maubere” in recognition of his significant contributions to Timor-Leste’s struggle for national independence.
“As we celebrate our nation’s independence, we honor those individuals whose dedication has been instrumental in our journey,” stated President Ramos-Horta. “From the justice sector to diplomatic service, from civilian combatants in our liberation struggle to the tireless efforts of countless others working for our development—these exceptional individuals represent the best of Timor-Leste. Their unwavering commitment across various sectors has strengthened our young democracy, promoted peace between peoples, and contributed significantly to our national stability. Their collective achievements demonstrate not just personal excellence, but the resilience and determination of the Timorese spirit as we continue building our nation.”
The awards recognize the honorees’ tireless efforts across various areas including academia, healthcare, government service, resistance efforts, diplomatic relations, and the justice sector. Their contributions have directly benefited Timorese citizens while strengthening the foundations of the nation’s democratic institutions.
Recipients of the Order of Timor-Leste
- Posthumous Decoration with the Order of Nicolau Lobato to the Most Reverend Father Domingos da Silva Soares “Maubere”
- Decoration of His Excellency the Former Ambassador of the United States of America (USA), Grover Joseph Rees, with the Collar Grade of the Order of Timor-Leste.
- Decoration with the Order of Timor-Leste including the Collar, Medal, and certificate of recognition to the Authors of Justice who performed duties for the benefit of the Timorese people during the national development process.
Collar of the Order of Timor-Leste:
- Duarte Tilman Soares
- Maria Natércia Gusmão Pereira
- Jacinta Correia da Costa
- Antonio Helder Viana do Carmo
- Edite Palmira dos Reis
- José Maria de Araújo
- Afonso Carmona
- Nelson de Carvalho
- Angelina Joanina Saldanha
- Zélia Trindade
- Adérito António Pinto
- Remizia de Fátima da Silva
- Ivónia Maria Guterres
- Reinato Bere Nahak
- Antonio da Silva Tavarez
- Domingos Barreto
- Dr. Vicente Brites
Medal of the Order of Timor-Leste:
- João Ribeiro
- Jacinto Babo Soares
- Mateus Nessi
- Pascásio de Rosa Alves
- Decorations of the Order of Timor-Leste including the Collar, Medal, and Insignia, along with certificates of recognition for various National and international recipients who performed duties benefiting the Timorese people during the national development process.
Collar of the Order of Timor-Leste:
- Leonel Maria Sales de Andrede
- Margherita Tracanelli
- Endeavour United
- Deolindo dos Santos
- Alfonso Lopes
- Tomas do Rosario Cabral
- Olimpio M.A.G. Miranda Branco
- João Freitas Câmara
- Isílio António de Fátima Coelho da Silva
- Juvêncio de Jesus Martins
- Francisco Tilman Cepeda
- Abel Guterres
- Fun Ha Tchong (Vicky)
- Jorge Trindade Neves de Camões
- Marciano Octâvio Garcia da Silva
- Antonito de Araújo
- Caetano de Sousa Guterres Maulori
- Maria Renata Caldas de Jesus
- Natércia Coelho da Silva
- Lisualdo Menezes Coimbra Gaspar
Medal of the Order of Timor-Leste:
- Dr. João Soares Martins, Ph.D
- Dr. Marcal Gusmão
- Prof. Ass.Adj.Dr.Ir.Yuliaty, M.Agri.M.Phil.,IPM.
- Dr. Eduardo Aniceto Serrão
- Dr. António João da Costa
- Dr. Mateus de Jesus Gomes
- Dr. José Nelson Salsinha
- Dr. Carlos da Conceicão de Deus
- Dr. Guilhermino da Cruz
- Dr. Ir.Luís Tavares, L.Agp.,M.Sc.,IPM
- Dra.Ir.Brigida Antonia Correia, MP.,IPM.
- Dr. Matias da Silva Tavares
- Dr. Marcolino Estevão Fernandes. E. Brito
- Dra. Ligia Tomás Correia.,S.Pt.,M.Sc.
- Dr. Natalino de Araújo,S.Hut.,M.P.,Ph.D
- Dra. Therese Nguyen Thi Phuong Tam
- Dr. José António Lourenço da Costa
- Dr. Rui da Cruz
- Dr. Zacarias Florêncio da Costa
- Dr. Alarico da Costa Ximenes
- Dr. Martinho Pereira, MA
- Dr. Amandio de Araújo Sarmento, S.Sos.,M.A
- Dr. Aniceto Guro-Berteni Neves, L.CG.,MAPS
- Dr. João da Silva Belo, S.Sos,MPA,Ph.D
- Dr. Fernando Hanjam
- Dr. Cristóvão dos Reis
- Dr. Fernando Baptista Anuno
- Dr. Lino Verdial do Rosario
- Dr. Luis da Costa
- Dr. Gaspar Varela
- Dr. Hermenegildo Ribeiro da Costa
- Dra. Teresinha Albertina Soares
- Dr. Manuel Belo de Carvalho
- Dra. Cipriana Santa Brites Dias
- Dr. Vicente de Paulo Correia
- Dr. Duarte da Costa Sarmento
- Dra. Lidia Gomes
- Dr. Alexandre Gentil Corte-Real Araújo, MD.,PhD
- Prof. Dr. Martinho Borromeu Pós Doc
- Dr. Samuel Venancio de Sousa Freitas
- Dr. Feliciano Quintas do Céu, Ph.D
Insignia of the Order of Timor-Leste:
- Elisa Maria da Silva
- Madalena Viegas Soares Filipe
- Atanásia Guerra Soares dos Reis Pires
- José Luis Guterres Lopes da Cruz
- Júlio da Costa Freitas
- Gilson de Carvalho Ramos da Silva
- Francisco Dionísio Fernandes “Mau-Kura”
- Aleixo da Silva
- Marcos dos Reis da Costa
- Dirce Carolina de Fátima Soares
- Cipriano Manca Teme
- Cesaltina da Costa da Silva
- Laurentina “Mica” Barreto Soares
- Hendriketa da Silva, L.Ap.MPH
- Marito Ferreira
- Júlio Mak
Medal of Merit of the Order of Timor-Leste:
1. Mr. yakobus Jati Herin
END

KOMUNIKADU IMPRENSA
PREZIDENTE RAMOS-HORTA KONDEKORA ORDEN TIMOR-LESTE BA RESIPIENTE NASIONAL NO INTERNASIONAL IHA ANIVERSÁRIU RESTAURASAUN INDEPENDÉNSIA BA DALA-23
Dili, 19 Maiu 2025
Iha okaziaun Aniversáriu Restaurasaun Independénsia Timor-Leste nian ba dala 23, Prezidente no Laureadu Nobel ba Pás, J. Ramos-Horta, kondekora onra nasionál prestijiozu, Orden Timor-Leste ba resipiente nasionál no internasionál sira nu’udar rekoñesimentu ba sira-nia servisu dedikadu no kontribuisaun esepsionál ba nasaun. Serimónia ofisiál ne’e hala’o iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato.
Iha série dekretu prezidensiál, Prezidente Ramos-Horta atribui:
- Orden Timor-Leste atribui ba resipiente distintu na’in-21 ba sira-nia kontribuisaun esepsionál ba setór justisa nasaun nian, ho resipiente na’in-17 simu Grau Kolár Orden Timor-Leste no na’in-4 simu Grau Medalla Orden Timor-Leste.
- Orden Timor-Leste ba resipiente distintu na’in-78 iha setór oioin dezenvolvimentu nasionál nian, ho na’in-20 simu Grau Kolár Orden Timor-Leste, na’in-41 simu Grau Medalla Orden Timor-Leste, na’in-16 simu Grau Insígnia Orden Timor-Leste, no na’in-ida simu Grau Medalla Méritu.
- Grau Kolár Orden Timor-Leste atribui ba Eis Embaixadór Estadus Unidus Amérika nian mai Timor-Leste, Sr. Grover Joseph Rees, nu’udar rekoñesimentu ba ninia kontribuisaun esepsionál hodi hametin relasaun diplomátika entre nasaun rua ne’e.
- Póstumu ho Orden Nicolau Lobato atribui ba Reverendu Padre Domingos da Silva Soares “Maubere,” nu’udar rekoñesimentu ba ninia kontribuisaun signifikativu ba Timor-Leste nia luta ba independénsia nasionál.
” Bainhira ita selebra ita-nia nasaun nia independénsia, ita fó onra ba ema sira ne’ebé sira-nia dedikasaun sai instrumentál iha ita-nia jornada,” afirma Prezidente Ramos-Horta. “Husi setór justisa to’o servisu diplomátiku, husi kombatente sivíl iha ita-nia luta ba libertasaun to’o esforsu inkansável husi ema sira seluk ne’ebé serbisu ba ita-nia dezenvolvimentu— indivíduu esepsionál sira-ne’e reprezenta di’ak liu Timor-Leste nian. Sira-nia kompromisu ne’ebé metin iha setór oioin hametin ita-nia demokrasia joven, promove pás entre povu sira, no kontribui signifikativamente ba ita-nia estabilidade nasionál. Sira-nia susesu koletivu hatudu la’ós de’it esepsionál pesoál, maibé mós reziliénsia no determinasaun espíritu Timoroan nian bainhira ita kontinua harii ita-nia nasaun.”
Kondekorasaun hirak ne’e rekoñese esforsu inkansável husi premiadu sira iha área oioin inklui akademia, kuidadu saúde, servisu governu, esforsu rezisténsia, relasaun diplomátika, no setór justisa. Sira-nia kontribuisaun fó benefísiu diretamente ba sidadaun Timoroan sira enkuantu hametin fundasaun instituisaun demokrátiku nasaun nian.
Resipiente sira ba Orden Timor-Leste nian
- Kondekorasaun Póstumu ho Orden Nicolau Lobato atribui ba Reverendu Padre Domingos da Silva Soares “Maubere”
- Kondekorasaun ba Sua Eselénsia Eis-Embaixadór Estadus Unidus Amérika (EUA), Grover Joseph Rees, ho Grau Kolar Orden Timor-Leste.
- Kondekorasaun Orden Timor-Leste ho Grau Kolár, Medalla, no sertifikadu rekoñesimentu ba Autór Justisa sira ne’ebé hala’o kna’ar ba benefísiu povu Timoroan durante prosesu dezenvolvimentu nasionál.
Grau Kolár Orden Timor-Leste:
- Duarte Tilman Soares
- Maria Natércia Gusmão Pereira
- Jacinta Correia da Costa
- Antonio Helder Viana do Carmo
- Edite Palmira dos Reis
- José Maria de Araújo
- Afonso Carmona
- Nelson de Carvalho
- Angelina Joanina Saldanha
- Zélia Trindade
- Adérito António Pinto
- Remizia de Fátima da Silva
- Ivónia Maria Guterres
- Reinato Bere Nahak
- Antonio da Silva Tavarez
- Domingos Barreto
- Dr. Vicente Brites
Grau Medalla Orden Timor-Leste:
- João Ribeiro
- Jacinto Babo Soares
- Mateus Nessi
- Pascásio de Rosa Alves
- Kondekorasaun Orden Timor-Leste ho Grau Kolár, Medalla, no Insígnia, hamutuk ho sertifikadu rekoñesimentu ba resipiente nasionál no internasionál oioin ne’ebé hala’o kna’ar ba benefísiu povu Timoroan durante prosesu dezenvolvimentu nasionál.
Grau Kolár Orden Timor-Leste:
- Leonel Maria Sales de Andrede
- Margherita Tracanelli
- Endeavour United
- Deolindo dos Santos
- Alfonso Lopes
- Tomas do Rosario Cabral
- Olimpio M.A.G. Miranda Branco
- João Freitas Câmara
- Isílio António de Fátima Coelho da Silva
- Juvêncio de Jesus Martins
- Francisco Tilman Cepeda
- Abel Guterres
- Fun Ha Tchong (Vicky)
- Jorge Trindade Neves de Camões
- Marciano Octâvio Garcia da Silva
- Antonito de Araújo
- Caetano de Sousa Guterres Maulori
- Maria Renata Caldas de Jesus
- Natércia Coelho da Silva
- Lisualdo Menezes Coimbra Gaspar
Grau Medalla Orden Timor-Leste:
- Dr. João Soares Martins, Ph.D
- Dr. Marcal Gusmão
- Prof. Ass.Adj.Dr.Ir.Yuliaty, M.Agri.M.Phil.,IPM.
- Dr. Eduardo Aniceto Serrão
- Dr. António João da Costa
- Dr. Mateus de Jesus Gomes
- Dr. José Nelson Salsinha
- Dr. Carlos da Conceicão de Deus
- Dr. Guilhermino da Cruz
- Dr. Ir.Luís Tavares, L.Agp.,M.Sc.,IPM
- Dra.Ir.Brigida Antonia Correia, MP.,IPM.
- Dr. Matias da Silva Tavares
- Dr. Marcolino Estevão Fernandes. E. Brito
- Dra. Ligia Tomás Correia.,S.Pt.,M.Sc.
- Dr. Natalino de Araújo,S.Hut.,M.P.,Ph.D
- Dra. Therese Nguyen Thi Phuong Tam
- Dr. José António Lourenço da Costa
- Dr. Rui da Cruz
- Dr. Zacarias Florêncio da Costa
- Dr. Alarico da Costa Ximenes
- Dr. Martinho Pereira, MA
- Dr. Amandio de Araújo Sarmento, S.Sos.,M.A
- Dr. Aniceto Guro-Berteni Neves, L.CG.,MAPS
- Dr. João da Silva Belo, S.Sos,MPA,Ph.D
- Dr. Fernando Hanjam
- Dr. Cristóvão dos Reis
- Dr. Fernando Baptista Anuno
- Dr. Lino Verdial do Rosario
- Dr. Luis da Costa
- Dr. Gaspar Varela
- Dr. Hermenegildo Ribeiro da Costa
- Dra. Teresinha Albertina Soares
- Dr. Manuel Belo de Carvalho
- Dra. Cipriana Santa Brites Dias
- Dr. Vicente de Paulo Correia
- Dr. Duarte da Costa Sarmento
- Dra. Lidia Gomes
- Dr. Alexandre Gentil Corte-Real Araújo, MD.,PhD
- Prof. Dr. Martinho Borromeu Pós Doc
- Dr. Samuel Venancio de Sousa Freitas
- Dr. Feliciano Quintas do Céu, Ph.D
Grau Insígnia Orden Timor-Leste:
- Elisa Maria da Silva
- Madalena Viegas Soares Filipe
- Atanásia Guerra Soares dos Reis Pires
- José Luis Guterres Lopes da Cruz
- Júlio da Costa Freitas
- Gilson de Carvalho Ramos da Silva
- Francisco Dionísio Fernandes “Mau-Kura”
- Aleixo da Silva
- Marcos dos Reis da Costa
- Dirce Carolina de Fátima Soares
- Cipriano Manca Teme
- Cesaltina da Costa da Silva
- Laurentina “Mica” Barreto Soares
- Hendriketa da Silva, L.Ap.MPH
- Marito Ferreira
- Júlio Mak
Grau Medalla Méritu Orden Timor-Leste:
1. Mr. yakobus Jati Herin
REMATA//